Ang kasaysayan ng Pakil,Laguna ay nalathala sa pangpistang isyu ng isang pamplet na ANG MGA SANTO SA MAHAL NA ARAW SA PAKIL,LAGUNA sinulat nina INIGO VITO,DELIA RARELA BARCELONA at MARIA CYNTHIA MACABASCO nagkaroon ng pagkakataon na makapanayam ni MONITA MANALO si G.INIGO VITO nang isalaysay niya ang kasaysayan ng Pakil sa guro ng tagalog si monita manalo ay nagtuturo sa departamento ng Languages and Culture of Asia ng Pamantasan ng wisconsin sa Madeson at asawa ng taga pakil na si FELIFE MANALO.ang may akdang si G.INIGO G.VITO ay kilalang Historian ng Pakil,Laguna siya ay dating seminarista at aktibo hindi lamang sa mga gawaing pangsimbahan kundi maging sa mga gawaing pang komunidad lalo na sa bayan ng pakil.nagtamo siya ng maraming boto sa halalang lokal sa Pakil at nagsilbi bilang konsehal sa(sangguniang bayan) mula 1988 hanggang 1992. ito ang ilang eksperto sa pakikipagpanayam na ito,ANG PANAYAM KAY Ginoong VITO ni MONITA MANALO. MONITA:Ikinagagalak at ikinararangal ko pong makilala kayo,ang kilalang-kilalang taga salaysay ng bayan.G.VITO:tuloy ka iha natutuwa rin ako sapagkat intrisado ka sa kasaysayan ng bayang ito alam kong bayan ito ng kabiyak mong si FELIFE anak ni Salus Manalo dating Alkalde ng bayang ito at ni vivina ang pinsan ko ngunit higit pa sa dahilang iyang talagang madrama ang kasaysayan ng Pakil. MONITA:bakit po?…G.VITO:isinilang ang pakil noong taong 1602 noon ay baryo lamang ito ng Paete pagkatapos ay nabigyan ito ng status at naging independent noong 1676 hanggang magkarebolusyon at paalis na ang mga kastila noong katapusan ng ika-labing siyam na siglo pagkatapos noong1903 ibinigay ito sa bayan ng Pangil bilang isang baryo din laban sa intensiyon na ibalik ito sa Paete. MONITA:sa halip na paete po?…G.VITO:Oo sa Pangil napunta hanggang magsarili ito noong taong 1927 MONITA:paano po nangyari iyon?…G.VITO:magulo ang isyung ito hanggang ngayon ay may dispute pa rin kung kanino talaga ang Pakil ang isang problema ay dahil sa nakasulat ang lahat ng mga orihinal na dokumento ng Pakil sa wikang Kastila pero iilan na lamang ang nakakabasa sa kastile ngayon isa ako sa ilang ito.kaya palaging may gustong magtanong,makipag usap sa akin kagaya mo na gustong malaman ang kasaysayan ng Pakil.ikukuwento ko na ito sa iyo…MONITA:salamat po sa pagpapaunlak nyo sa akin.G.VITO:ikinagagalak kong ibahagi ang kuwentong ito sayo at sa mga mag-aaral ng tagalog at sino mang may interes sa kulturang Pilipino sa Amerika. Ito ang salaysay ni ni Ginoong INIGO G.VITO tungkol sa kasaysayn ng Pakil,Laguna *taong 1995
Mga Marka: Ang kasaysayan ng Pakil, Laguna
